Państwowa Szkoła Muzyczna II stopnia im. Fryderyka Chopina w Warszawie,
powstała w 1883 roku jako Szkoła Muzyczna przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym, którego prezesem był Stanisław Moniuszko. Po dwunastoletniej, bardzo intensywnej, działalności Towarzystwa okazało się, że konieczne jest stworzenie u jego boku szkoły kształcącej przyszłych wykonawców i słuchaczy. Szkoła dawała patent zawodowego muzyka w Królestwie Polskim. Jej dyplom był też honorowany w Cesarstwie Rosyjskim.
Początkowo w szkole działała tylko klasa śpiewu solowego i chóralnego prowadzona przez wybitnego kompozytora muzyki wokalnej, Piotra Maszyńskiego. W kolejnych latach stopniowo tworzono klasy instrumentów dętych, wiolonczeli, organów, fortepianu i skrzypiec. Wprowadzono też harmonię, kontrapunkt i formy muzyczne.
W następnych latach podjęła pracę, utworzona z inicjatywy Wiktora Piątkowskiego, klasa dykcji i deklamacji. Rozwinęła się ona tak, że w latach 1905-1916 pełniła rolę jedynej uczelni teatralnej w Warszawie.
Wśród wykładowców i absolwentów tej uczelni byli najwięksi aktorzy polscy tego okresu, partnerzy Heleny Modrzejewskiej: Mieczysław Frenkiel, Józef Kotarbiński, Wincenty Rapacki, Władysław Szymanowski, Maria Przybyłko-Potocka, Stanisława Wysocka, Roman Żelazowski, Antoni Fertner, a później – Aleksander Zelwerowicz.
Warto dodać, że w latach 1892-1897 dyrektorem Szkoły był jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów, pedagog i pisarz, założyciel Filharmonii Warszawskiej – Zygmunt Noskowski. Szkoła stała się uczelnią o bardzo wysokim poziomie, skutecznie konkurującą z Konserwatorium Warszawskim.
Szkoła mieściła się początkowo w Salach Redutowych Teatru Wielkiego, następnie przenosiła się w różne miejsca aż do 1909 roku, kiedy to otrzymała stały lokal w gmachu Filharmonii Warszawskiej.
Zajęcia w Szkole prowadzono na trzech kursach: niższym, średnim i wyższym. W 1919 roku w uznaniu zasług Szkoła otrzymała nazwę i uprawnienia „Wyższej Szkoły Muzycznej imienia Fryderyka Chopina”.
W okresie międzywojennym Szkoła przeżywała lata rozkwitu. Dominowały klasy fortepianu, prowadzone przez wybitne indywidualności pedagogiczne:
Bolesława Domaniewskiego, Aleksandra Michałowskiego i przede wszystkim Jerzego Żurawlewa. Rozwijały się też klasy skrzypiec, zwłaszcza, gdy dyrektorem uczelni był Adam Wieniawski, klasa organów, śpiewu solowego, a także kompozycji i dyrygentury.
Na terenie Szkoły zrodziły się śmiałe projekty, np. wymienne koncerty absolwentów wyższych szkół muzycznych w Polsce. Szkoła była też kolebką dwóch najsłynniejszych, odbywających się w
Polsce do dziś, międzynarodowych konkursów. Z inicjatywy prof. Jerzego Żurawlewa Szkoła zapoczątkowała Międzynarodowe Konkursy Pianistyczne im. Fryderyka Chopina począwszy od roku 1927, a z inicjatywy Adama Wieniawskiego od 1935 roku organizowano tu Międzynarodowe Konkursy Skrzypcowe im. Henryka Wieniawskiego. Obie imprezy szeroko rozsławiły imię warszawskiej uczelni poza granicami Polski. Dziś już mało, kto pamięta, że oba te
słynne na całym świecie międzynarodowe konkursy zrodziły się właśnie w murach tej uczelni.
Wojna i okupacja nie przerwały działalności Szkoły. Naukę kontynuowano mimo częściowego zniszczenia gmachu Filharmonii. Pod koniec 1942 roku władze okupacyjne zlikwidowały Szkołę. Wówczas prowadzono działalność Szkoły w warunkach konspiracyjnych. Organizowano koncerty i prelekcje, które pomagały Polakom przetrwać trudny okres okupacji i ocalić swoją kulturę.
Podczas Powstania Warszawskiego, już we wrześniu 1944 roku wznowiono zajęcia lekcyjne w lokalu mieszczącym się w mniej zniszczonej części Warszawy, na Pradze.
W 1945 roku dyrektorem Szkoły został ponownie Adam Wieniawski. W związku z dużym zainteresowaniem Szkołą, powstawały liczne jej filie w Warszawie i okolicach. W 1950 r. Szkoła otrzymała nazwę Średniej Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina i została upaństwowiona. Przedwojenne tradycje uczelni kontynuowali starzy doświadczeni pedagodzy.
Byli wśród nich: Józef Śmidowicz, Paweł Lewiecki, Wiktor Bregy, Maria Haftner, Mikołaj Orłow, Zofia Drexler-Pasławska.
W kolejnych latach Szkoła rozwija się, wzrasta liczba uczniów, tworzone są nowe wydziały. Do grona pedagogów dołączają znani instrumentaliści, tacy jak: Irena Dubiska, Zenon Brzewski, Kazimierz Wiłkomirski czy Roman Jabłoński. Wśród wybitnych absolwentów, odnoszących sukcesy w Polsce i za granicą należy wymienić: Zdzisławę Donat, Jerzego Artysza, Jadwige Rappe, Jerzego Knetiga, Annę Malewicz-Madey, Leonarda Mroza, Jadwigę Kotnowską, Pawła Skrzypka i Wandę Głowacką. Wielu z nich obecnie wróciło do Szkoły jako jej wybitni pedagodzy.
Nawiązując do tradycji teatralnych Szkoły, Wydział Wokalny rozbudowano o Sekcję Piosenki Aktorskiej, która wykształciła wielu znanych polskich piosenkarzy, m.in. Edytę Gepert i Andrzeja Rosiewicza.
W 1992 roku, z inicjatywy Henryka Majewskiego, Pawła Skrzypka, Zbigniewa Namysłowskiego i Jana Ptaszyna Wróblewskiego, powołano w Szkole, jedyny w średnim szkolnictwie muzycznym w Polsce – Wydział Jazzu. Do grona profesorów tego wydziału dołączyli najwybitniejsi polscy jazzmani: Andrzej Jagodziński, Czesław
Bartkowski, Adam Cegielski, Zbigniew Wegehaupt, Andrzej Trzaskowski, Piotr Rodowicz. Wydział Jazzu rozwija się bardzo dynamicznie. Zaangażowanie nowych nauczycieli dostarczyło Szkole nowych impulsów z zewnątrz i zaowocowało ciekawymi ideami i projektami. Zasięg kształcenia Wydziału rozszerzony został o powołane przy Szkole Policealne Studium Jazzu, w którym można kontynuować naukę po ukończeniu szkoły muzycznej II stopnia. Jest to dwuletnie studium
kształcące zawodowych muzyków jazzowych.
Równocześnie z powołaniem Policealnego Studium Jazzu, w 1997 roku Szkoła przekształcona została w Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina. W grudniu 2005 r. Policealne Studium Jazzu otrzymało imię Henryka Majewskiego – wybitnego trębacza jazzowego, współtwórcy Wydziału Jazzu i Studium i wicedyrektora Szkoły, zmarłego tragicznie 17 czerwca 2005 r.