Orkiestra

Historia orkiestry Szkoły im. Fryderyka Chopina sięga końca XIX wieku, kiedy w latach 1892-1897 dyrektorem szkoły był wybitny polski kompozytor, dyrygent, pedagog i pisarz, założyciel Filharmonii Warszawskiej, Zygmunt Noskowski. Pierwsze utworzone w szkole po zorganizowaniu w 1888 roku klasy instrumentów dętych, klasy instrumentalne dały podstawę do stworzenia zespołu, który – jak się wydaje – miał kształcić muzyków dla orkiestry filharmonicznej. Następcy Zygmunta Noskowskiego, dyrektorzy Adam  Münchheimer, Bolesław Domaniewski i Witold Maliszewski rozwijali orkiestrę, która w okresie międzywojennym, wraz z całą Szkołą przeżywała lata rozkwitu. Jej rozwojowi sprzyjało poszerzanie się działu instrumentów smyczkowych, dający podstawę do budowania kwintetu. Klasy skrzypiec prowadzili wówczas Józef Loewenstein, Eugenia Matiasiak i Nina Stokowska, klasę altówki – Borys Kowalewski, wiolonczeli – Kazimierz Blaschke, a kontrabasu – Adam Chromiński.

Objęcie dyrekcji szkoły przez kompozytora Adama Wieniawskiego, bratanka Henryka Wieniawskiego, ucznia Zygmunta Noskowskiego i Henryka Melcera, stało się dodatkowym bodźcem dla rozwoju orkiestry. Wraz z otwarciem klas dyrygentury, które powierzono  Stefanowi Śledzińskiemu i Bolesławowi Wolfstalowi, orkiestra szkolna zaczęła odgrywać dla adeptów sztuki dyrygenckiej także rolę warsztatową.

Nie są jasne losy orkiestry szkolnej w czasie okupacji. Można przypuszczać, że wraz z zamknięciem szkoły przez okupanta w 1942 roku i przejściu działalności klas instrumentalnych do warunków konspiracyjnych – orkiestra musiała zaprzestać działalności. Po wojnie nastąpiły w szkole zasadnicze zmiany strukturalne, które w 1949 roku pociągnęły za sobą reorganizację orkiestry. Zespół ograniczony został wówczas do zakresu wiekowego uczniów odpowiadającego szkole średniej. Po 1951 roku, w okresie kiedy dyrektorami szkoły byli Jerzy Wasiak (1951-1964) i Halina Dzierżanowska (1964-1971) orkiestra rozwinęła się do składu symfonicznego, który osiągnęła w latach sześćdziesiątych. Dyrygentami w tamtym okresie byli Janusz Lewandowski, a nastepnie Jan Kaniewski, który prowadził orkiestrę do 1989 roku. W ciągu pięciu kolejnych lat zespół pracował pod batutami Andrzeja Knapa i Krzysztofa Teodorowicza.
Od 1994 roku Orkiestrę Symfoniczną Szkoły im. Fryderyka Chopina prowadzi nieprzerwanie Sławek A. Wróblewski, absolwent (dyplom z wyróżnieniem) klasy dyrygentury symfoniczno – operowej profesora Stanisława Wisłockiego w warszawskiej Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina, a obecnie profesor Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina.

Pierwszy koncert pod dyrekcją Sławka Wróblewskiego odbył się na estradzie Teatru Stanisławowskiego w Łazienkach Królewskich w Warszawie 13 listopada 1994, w programie zabrzmiała Symfonia Es – dur Hob I: 55 J. Haydna. Koncert ten był zapowiedzią działalności Orkiestry w przyszłości – koncertów w najpiękniejszych salach i kościołach Warszawy z repertuarem symfonicznym wybranym zgodnie z potrzebami i umiejętnościami uczniów Szkoły. Od tego roku Orkiestra wystąpiła na ponad 120tu koncertach, dokonując wielu prawykonań kompozycji: Mariana Borkowskiego, Jerzego Derfla, Mariusza Dubaja, Jana Fotka – dwa utwory), Bartosza Banasewicza-Kowalskiego – dwa utwory, Pawła Łukaszewskiego, Macieja Małeckiego, Bronisława Kazimierza Przybylskiego, Mariana Sawy, Edwarda Sielickiego – sześć utworów, Jarosława Siwińskiego, Rafała Stradomskiego, Romualda Twardowskiego – dwa utwory).

Orkiestra, jako jedna z nielicznych szkolnych orkiestr w Polsce, wielokrotnie nagrywała archiwalnie dla Polskiego Radia.  Z jej towarzyszeniem oprócz wyróżniających się uczniów – instrumentalistów Szkoły występują wspaniali polscy soliści – nauczyciele pracujący w Szkole: Jadwiga Rappe, Izabela Kłosińska, Paweł Skrzypek, Adam Kruszewski, Jerzy Knetig, Alina Mleczko, Marek Roszkowski, Romuald Gołębiowski, Stanisław Skoczyński, Marek Wroński oraz goście: Anna Górecka, Mariusz Pędziałek, Anna Sikorzak – Olek, Paweł Gusnar, Tomasz Strahl, Edward Wolanin, Marta Klimasara, Leonard Andrzej Mróz, Sławomir Tomasik, Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku (przygotowanie – V. Bielecka), Chóry Ogólnopolskiego Programu Rozwoju Chórów Szkolnych „Śpiewająca Polska” (region lubelski i mazowiecki) oraz ciechanowski chór Sine Nomine.

Orkiestra ma w swoim dorobku fonograficznym płyty CD i DVD:

  • „Nowa idea fortepianu? – współczesne koncerty fortepianowe” PRCD 137, Polskie Radio © 2001,
  • Romuald Twardowski „Piano concertos, Cello Concerto, Old Polish Concerto” APO 110, wydawnictwa muzycznego Acte Préalable © 2004,
  • Witold Lutosławski „Lutolandia czyli domowy teatrzyk pana Tralalińskiego” wydawca Towarzystwo im. W. Lutosławskiego, Fundacja BGŻ, PWM Kraków ©2008 (płyta DVD).

Orkiestra nagrała archiwalnie dla Polskiego Radia:

  • Jan Fotek Pieśni taneczne
  • Mariusz Dubaj Canti movimenti
  • Maciej Małecki Koncert dla młodego pianisty
  • Edward Sielicki … e pur si muove…
  • Rafał Stradomski Koncert na fortepian, cztery saksofony i orkiestrę
  • Romuald Twardowski Melodie hebajskie
  • Andrzej Dziadek Concertino na fortepian i orkiestrę
  • Andrzej Hundziak Fantazja dla 9 solistów
  • Marta Ptaszyńska Concerto grosso
  • Romuald Twardowski Koncert fortepianowy (dla Acte Préalable)
  • Romuald Twardowski Mały koncert fortepianowy (dla Acte Préalable)
  • Romuald Twardowski Koncert staropolski (dla Acte Préalable)
  • Romuald Twardowski Koncert wiolonczelowy (dla Acte Préalable)
  • Marian Sawa Tu es Petrus (dla Towarzystwa im. M. Sawy)
  • Edward Sielicki (opr.) Kolędy polskie na solistów, chór i orkiestrę

W bogatym repertuarze Orkiestry znajdują się kompozycje od baroku do napisanych w XXI wieku. Orkiestra wykonywała utwory: Andersona, Bacha, Bairda, Barbera, Beethovena, Borkowskiego, Bottesiniego, Brittena, Brucha, Buczyńskiego, Chopina, Corellego, Czajkowskiego, Czyża, Derfla, Donizettiego, Dragonettiego, Dubaja, Dworzaka, Dziadka, Faure, Fotka, Głazunowa, Góreckiego, Haydna, Haendla, Hindemitha, Hummla, Hundziaka, Kálmána, Kilara, Kisielewskiego, Konowalskiego, Kowalskiego-Banasewicza, Kusewickiego, Lutosławskiego, Łukaszewskiego, Małeckiego, Mascagniego, Mendelssohna, Mercadantego, Moniuszki, Moryty, Mozarta, Paissiella, Paganiniego, Pałłasza, Panufnika, Piazzoli, Pokrzywińskiej, Przybylskiego, Ptaszyńskiej, Saint-Saensa, Sawy, Sielickiego, Siwińskiego, Schuberta, Schumanna, Stradomskiego, Szymanowskiego, Telemanna, Twardowskiego, Vaugham-Williamsa, Villi-Lobosa, Vivaldiego, Wieniawskiego, Wisłockiego…

Od 1997 roku z jako pierwsza i jedyna orkiestra szkolna w Polsce Orkiestra bierze udział w wystawianiu spektakli operowych i operetkowych siłami uczniów Szkoły – instrumentalistów i wokalistów. Dotychczas publiczność mogła obejrzeć następujące realizacje sceniczne:

  • w 1997 roku w reżyserii Jana Młodawskiego we współpracy z Lidią Juranek Bastien i Bastienne W. A. Mozarta (debiut sceniczny Artura Rucińskiego),
  • w 1999 roku w reżyserii Jitki Stokalskiej we współpracy z Warszawską Operą Kameralną Le due contesse G. Paisiella,
  • w 2001 roku w reżyserii Jana Młodawskiego Księżniczkę czardasza E. Kálmána,
  • w 2003 roku w reżyserii Jitki Stokalskiej (na scenie Warszawskiej opery Kameralnej na zaproszenie dyrektora Stefana Sutkowskiego) Il mondo della Luna Hob. XXVIII/7 J. Haydna – polskie prawykonanie (spektakle w Warszawie i w Le Chaux – de Fonds w Szwajcarii),
  • w 2004 roku w reżyserii Hanny Chojnackiej Wesele Figara W. A. Mozarta,
  • w 2005 roku w reżyserii Jitki Stokalskiej Loterya St. Moniuszki (na zamówienie Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki),
  • w 2006 we współpracy z Akademią Muzyczną im. F. Chopina i Hochschule für Musik und Theater München wznowienie Il mondo della Luna J. Haydna (spektakle w Monachium),
  • w 2007 roku na zamówienie IV Festiwalu „Łańcuch” spektakl oparty na piosenkach i kompozycjach instrumentalnych Witolda Lutosławskiego „Lutolandia czyli domowy teatrzyk pana Tralalińskiego” w reżyserii i choreografii Hanny Chojnackiej (współpraca z: Ogólnokształcącą Szkołą Baletową im. R. Turczynowicza w Warszawie, Zespołem Państwowych Szkół Muzycznych im. K. Szymanowskiego w Warszawie – chór dziecięcy (przygotowanie Magdalena Siedlecka); przedstawienie zostało wydane przez Towarzystwo im. W. Lutosławskiego na DVD),
  • w 2014 w reżyserii Małgorzaty Kaczmarskiej i scenografii Elżbiety Tolak prapremiera Noclegu w Apeninach Stanisława Moniuszki i Edwarda Sielickiego (na zaproszenie Warszawskiej Opery Kameralnej – Scena Młodych).

Orkiestra z inicjatywy Dyrektora prof. Pawła Skrzypka rozpoczęła współpracę z powołanym przez Niego jedynym w Polsce Policealnym Studium Jazzu im. H. Majewskiego oraz Wydziałem Wokalno – Estradowym. Odbyły się liczne koncerty ze światowej sławy muzykami jazzowymi: Tomaszem Szukalskim, Wojciechem Majewskim, Robertem Majewskim, Jackiem Niedzielą, Czesławem „Małym” Bartkowskim, Andrzejem Jagodzińskim, Adamem Cegielskim, Agą Zaryan. Podczas koncertów wykonywane były utwory i opracowania standardów: Miśkiewicza, Komedy, Jagodzińskiego, Grechuty, Wasowskiego, Ellingtona.

Przez ostatnie dwadzieścia lat Orkiestra koncertowała w Warszawie: w Filharmonii Narodowej, w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego, w Łazienkach Królewskich – w Starej Pomarańczarni: w Galerii Rzeźb, w Teatrze Stanisławowskim, oraz w Podchorążówce, w Sali Koncertowej i Sali Wielkiej Zamku Królewskiego, Sali Koncertowej Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, Galerii – Kolekcji Obrazów im. Św. Jana Pawła II, Narodowej Galerii Sztuki Współczesnej „Zachęta”, w Muzeum Niepodległości – Pałacu Radziwiłłów, w Warszawskiej Operze Kameralnej, w Teatrze Muzycznym CAPITOL oraz w wielu warszawskich kościołach w ramach współpracy z Duszpasterstwem Środowisk Twórczych. Poza Warszawą: we Wrocławiu, Łodzi, Szczawnie-Zdroju, Mławie, Ciechanowie. Za granicą: w Austrii (Wiedeń, Gaming), Szwajcarii (Le Chaux – de Fonds), Niemczech (Monachium), Federacji Rosyjskiej (Królewiec) oraz Hiszpanii (Murcia, Cabezo de Torres, Beniaján, Torre Pacheco).
Brała udział w festiwalach i cyklach koncertowych: „Forum Lutosławskiego” i Czwartkowe Spotkania Muzyczne – Koncerty dla Młodzieży w Filharmonii Narodowej, Poranki muzyczne Polskiego Radia BIS, Koncerty Katedry Kompozycji UMFC, Portret kompozytora (M. Borkowski, R. Twardowski, E. Sielicki, P. Łukaszewski), Środa na Okólniku, Śląskie Dni Muzyki Współczesnej w Katowicach, DO-RE-MI Ogólnopolski Festiwal Współczesnej Twórczości dla Dzieci i Młodzieży w Łodzi, Międzynarodowy Festiwal im. H. Wieniawskiego w Szczawnie – Zdroju, Verbum cum Musica Wrocław – Ostrów Tumski, XVI. Chopin-Festival der Internationalen Chopin-Gesellschaft in Wien w Gaming (Austria), Historia polskiej muzyki na żywo w Królewcu (Federacja Rosyjska), XXVII Festival International de Orquestas de Jóvenes – Murcia (Hiszpania).

Od roku szkolnego 2015/2016 z Orkiestrą współpracuje jako asystent dyrygenta Paweł Choina – absolwent (dyplom z wyróżnieniem) Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w klasie dyrygentury chóralnej i prowadzenia zespołów muzycznych prof. Sławka Wróblewskiego, którego obecnie jest doktorantem.